زنگ خطر استفاده نادرست از شبکه های اجتماعی به گوش می رسد

به گزارش خبرگزاری بین المللی قرآن(ایکنا) از گیلان، امروزه در قرن بیست و یک که با نام هزاره فناوری اطلاعات شناخته می شود، وسایل ارتباط جمعی نقش بسیار مهم و پررنگی دارند، به نحوی که وظایف و نقش های زیادی را بر عهده گرفته ا ند. در این بین نقش آگاهی سازی و پر کردن اوقات فراغت توده مردم و به ویژه نسل جوان، به طور خاص کشورهای جهان سوم که جمعیت جوان زیادی در اختیار دارند و کشور ما ایران نیز در زمره آنان به شمار می رود؛ به صورت آشکار و نقش همگن سازی عموم جامعه و حتی می توان گفت جامعه جهانی را می توان تحت عنوان نقش و وظیفه پنهان وسایل ارتباط جمعی بر شمرد.

کارکرد شبکه های اجتماعی در کشور ما با کارکرد حقیقی خود فاصله بسیار دارد. طبیعی است که در کشور ما این مسئله بیشتر به واسطه بدافزار بودن بر روحیات افراد و سپس اولین نهاد جامعه یعنی خانواده تأثیر مستقیم دارد.اکنون ما خانواده‌های غیرگسترده ای را داریم که به واسطه شرایط زندگی ساعات کمی را در کنار هم هستند و این ساعات هم با ابزارهای جدید مثل تلفن همراه و نرم افزارهای ارتباطی جدید پر می شود. فراموش شدن اصل گفتگو و همدلی در خانواده ها یکی از بزرگترین آفت های این شبکه ها است.

با توجه به آسیب‌های این بدافزارها زمانی زنگ خطر برای ما به صدا درمی آید که آسیب های اجتماعی مانند خیانت، شک و تردید و سوء استفاده از حوزه فرد به خانواده و سپس به اجتماع سرایت کند. در حال حاضر می بینیم که این فضاها بیش از آن که مکانی برای تبادل اطلاعات و داده های مفید باشد جایی برای تخریب نهاد خانواده است.

خانواده و جایگاه تربیتی که ما برای آن قائل هستیم باید حفظ شود. اعضای خانواده با نگاه مشفقانه ای که در نقش پدر و مادر دارند در حکم یک دوست می توانند از آسیب هایی که شبکه های اجتماعی برای فرزندان دارند جلوگیری کنند یعنی آن ها با همراهی یک سلسه از نهادهای آموزش محور می توانند نقش آموزشی پنهان اما مؤثر داشته باشند.

فیلترینگ درمان کوتاه مدت

یکی از روش‌های جلوگیری از آسیب‌های این شبکه‌ها به خانواده و جامعه در کوتاه مدت فیلتر کردن آن ها است طبیعی است که این ابزار به دلیل شکسته شدن دیوارهایش سست به نظر می رسد زیرا شاید با صرف هزینه ای نه چندان گزاف به توان این فیلترها را رفع کرد و به سبب قهریه بودن اصل فیلترینگ ممکن است روحیه کنکاش گر جوان و نوجوان به سمت رفع آن برود بنابراین ما باید ابتدا قبل از ورود هرچیز نوع و بدیع به کشور یا آن را فیلتر کنیم و یا این که آموزش های لازم از طریق نهادهای مرجع به جامعه تزریق شود تا وقتی نسل امروز می خواهد از این ابزار استفاده کند تهدیدها و فرصت های موجود در این فضاها را شناخته و با دید منطقی از این امکانات به شکل مثبت استفاده نماید.

سرهنگ ایرج محمدخانی، رئیس پلیس فتای استان گیلان در گفت وگو با خبرنگار ایکنا از گیلان، با اشاره به گرایش جوانان به شبکه‌ های اجتماعی غیرمجاز اظهار کرد: شبکه‌های اجتماعی به دلیل تنوع و جذابیتی که دارند، مورد استقبال افراد با سلایق و شرایط سنی مختلف قرار می‌گیرند چراکه کاربر محور هستند.

وی با بیان اینکه شبکه‌های اجتماعی چالش‌ها، آسیب‌ها و تهدیدات فراوانی برای کاربران به دنبال دارند، افزود: دختر خانم‌های جوان ما بیشتر در معرض آسیب ناشی از این شبکه‌ها قرار دارند، متولیان این شبکه‌ها شرایط سنی کاربران را نیز در نظر می‌گیرند اما امروزه متاسفانه برخی افراد با جعل سن خود به عضویت این شبکه‌ها در می‌آیند؛ لذا با توجه به اینکه این شبکه‌ها توسط معاندین نظام مقدس جمهوری اسلامی ایران تولید و در بستر اینترنت بارگذاری شده دل‌شان به حال کاربران نمی‌سوزد و موضوعات مختلفی را دنبال می‌کنند که متاسفانه از منظر خیلی از کاربران مغفول مانده و کاربران ما متاسفانه به لحاظ جذابیت کاذبی که این شبکه‌ها دارند براین اساس تحت تاثیر قرار می‌ گیرند و به عضویت این شبکه ‌ها در می‌آیند.

رئیس پلیس سایبری استان گیلان با بیان اینکه شبکه‌های اجتماعی غیرمجاز نمی‌تواند محلی امنی برای تبادل اطلاعات خصوصی باشد، ادامه داد: متاسفانه دختران جوان ما به این شبکه‌ها دل می‌بندند و خیلی از اسرار شخصی و خانوادگی خود را فاش می‌کنند و به راحتی در این شبکه‌ها منتشر می‌کنند، لذا همین موضوع سبب می‌شود حریم خصوصی کاربران ما در این قبیل از شبکه‌ها به چالش کشیده شود و مورد سوءاستفاده مجرمین فضای مجازی قرار گیرد. تاکنون نیز موضوعات مختلفی را در این خصوص داشته‌ایم که افراد به دلیل اعتماد بی‌جا و تصور محل امن، خیلی از خصوصی‌ترین فیلم‌ها یا تصاویر محرمانه خود را در این شبکه‌ها به اشتراک گذاشته‌اند که توسط مجرمین فضای مجازی به راحتی با یک کلیک ساده اطلاعات خصوصی‌شان سرقت شده که این موضوع سبب ایجاد مشکلات بعدی نظیر خواسته‌های غیرمتعارف از سوی مجرمین، اخاذی و تهدید شده است.

سرهنگ محمدخانی با تاکید بر اینکه زمینه مناسب فرهنگی برای استفاده صحیح از نرم افزارهای شبکه‌های اجتماعی مبتنی بر موبایل در کشور ما باید فراهم شود، گفت: ما در بهره‌برداری از این قبیل شبکه‌ها و فناوری‌های جدید که در فضای مجازی ظهور و بروز کرده‌اند، بایستی زمینه فرهنگی لازم که کاربر بخواهد با بهره جستن از آن اخلاق‌مداری و قانونمداری را مدنظر قرار دهد به شکل جدی در بین کاربران  ایجاد کنیم، بنابراین هنوز جا برای فرهنگ‌سازی استفاده درست از اینگونه ابزارها وجود دارد، لذا آنانکه در این حوزه فعال هستند باید از حمایت دولتی بیشتری برخوردار شوند تا بتوانند شبکه‌های اجتماعی داخلی مجاز را که از امنیت کاربر به معنای واقعی برخوردار هستند،‌ ‌ایجاد کنند و به تولید محتوا و بارگذاری مطالب متناسب با شرایط سنی کاربران در شبکه‌های اجتماعی بپردازند، در اینصورت یک فضای نسبتا امن بیشتری برای کاربران ایجاد می‌گردد.

وی ادامه داد:‌ به کاربران توصیه می‌کنم جهت امنیت خاطر از شبکه‌های اجتماعی مجاز و بومی استفاده کنند، در حال حاضر شبکه‌های مجازی بومی نظیر فیس‌نما، کلوپ، هم‌میهن و آپارات داریم که حدود دو میلیون کاربر ایرانی عضو آن هستند و همچنین پلیس فتا برای امنیت بیشتر شبکه‌های اجتماعی مجاز صفحاتی در آن ایجاد کرده است. براین اساس باید اینگونه شبکه‌های مجاز را در کشور بسط و گسترش دهیم تا کاربر با اطمینان خاطر بیشتر از جذابیت اینگونه شبکه‌ها برخوردار شود.

رئیس پلیس سایبری استان گیلان با بیان اینکه ما هنوز در استفاده از اینگونه شبکه‌ها دچار تاخر فرهنگی هستیم،‌ بیان کرد: یکی از راه‌های فرهنگ‌سازی، آموزش همگانی است که باید سواد رسانه‌ای لازم را در بین کاربران جاری کنیم، چراکه ارتقای سواد رسانه‌ای لازم در سطح جامعه، توسعه و ترویج شبکه‌های اجتماعی داخلی که قابلیت رقابت با شبکه‌های اجتماعی غیرمجاز را داشته باشند می‌تواند در چگونگی استفاده صحیح از این شبکه‌ها موثر واقع شود.

رعایت ملاحظات امنیتی در شبکه‌های اجتماعی

وی با تاکید بر اینکه ترویج اخلاق‌مداری، قانون‌مداری و دانش‌محوری کاربران در شبکه‌های مجازی از دیگر عوامل مهمی است که باید مورد توجه قرار گیرد، افزود: کاربران اگر در رصدها و وبگردی‌های خود یک اسلوب و چهارچوبی را رعایت کنند، امنیت آنان حفظ خواهد شد و به سرنوشت بد برخی از کاربران مبتلا نخواهند شد. با توجه به حساسیت فضای مجازی و تهدیداتی که در پی دارد می‌طلبد که همه مسئولین و نهادها بیش از پیش وارد عرصه شوند و به پلیس فتا در این عرصه کمک کنند.

سرهنگ محمدخانی گفت: طی مدت زمان 4 سالی که از تاسیس پلیس فتا می‌گذرد، در حوزه تولید محتوا و آموزش همگانی گام‌های موثر و شایان توجهی را برداشته است، تاکنون با تولید انیمیشن‌های متعدد و پخش آن از شبکه ملی، همچنین وب‌سایت اینترنتی که در فضای مجازی بارگذاری نموده‌ایم تا افراد به سهولت به این وب‌سایت مراجعه نمایند و با موضوعات آموزشی آشنا شوند و حتی می‌توانند گزارش وب‌سایت و وبلاگی که خلاف موازین نظام، موضوعاتی را منتشر می‌کند، اطلاع دهند؛ الحمدالله تاکنون پلیس فتا گام‌های موثر و خوبی برداشته و همچنان هم در این حوزه اصرار و پافشاری دارد. اما عزیزان دیگر نظیر آموزش و پرورش، مراکز دانشگاهی و آموزش عالی، تبلیغات اسلامی ، اداره‌کل فرهنگ و ارشاد اسلامی هم در راستای فرهنگ‌سازی و اخلاق‌مداری می‌توانند به پلیس فتا کمک بیشتری کنند.

رئیس پلیس فتای استان گیلان تاکید کرد: بنظر آنچه که می‌تواند امنیت کاربران ما را به طور مطلوبی فراهم کند، ملاحظات امنیتی است که باید همیشه مدنظر قرار دهند و قبل از اینکه به اینترنت متصل شوند تا از این فناوری‌های نوین که اطلاعات زیادی هم به کاربران ارائه می‌دهد، ‌بهره‌مند شوند باید از ضد ویروس‌های معتبر استفاده کنند و همچنین استفاده از فایروال‌های معتبر و سیستم عامل‌های متناسب که مولفه‌های امنیتی لازم را داشته باشد، کمک کننده است. مرورگرهای خود را مرتب بروز کنند، از نرم افزار ضدبدافزار جاسوسی حتما استفاده کنند و از گذرواژه و شناسه کاربری مطمئن استفاده کنند.

وی اضافه کرد: برای استفاده از شبکه‌های اجتماعی قدری تفکر و تامل هم نیاز است و به این فکر کنیم چطور می‌شود یک تولیدکننده نرم افزار شبکه‌های اجتماعی مبتنی بر موبایل، با آن وسعت و دامنه و پهنای باند مطلوب، سرویس کاملا رایگانی را در اختیار چند صد میلیون کاربر خودش قرار می‌دهد؟ واقعا بیاندیشیم که هزینه این افراد از کجا تامین می‌شود؟ کاربران ما قدری به این موضوع فکر کنند؛ هیچکدام از شبکه‌های موبایلی آگهی تبلیغاتی ندارند پس چگونه هزینه آنان تقبل می‌شود؟ زمانی که کاربران ما در شبکه‌های اجتماعی یک دیتایی نظیر متن ویدیو تصویر از مبدا به مقصد که دوستان و آشنایان‌شان ارسال می‌کنند، وقتی تبادل اطلاعات صورت می‌گیرد به اینصورت است که این داده اول در سرورهای خارج از کشور ذخیره می‌شود و سپس در مقصد رویت می‌گردد و متولیان آن می‌توانند این اطلاعات را تا 30 ماه در سرورهای خودشان نگه دارند.

سرهنگ محمدخانی ادامه داد: پس یکی از راه‌های تامین مالی اینگونه از شبکه‌های اجتماعی غیرمجاز فروش مالی اطلاعات شخصی کاربران خود است و متاسفانه کاربر ما زمانی که این نرم افزار را نصب می‌کند بدون ترجمه متن قرارداد اولیه آن را می‌پذیرد، در حالیکه در ترجمه این قرارداد نوشته شده که امکان استفاده از اطلاعات شخصی شما داده شده است. کاربران ما دقت کنند استفاده بی‌هدف و صرفا برای تفریح و سرگرمی به این گونه شبکه‌ها روی نیاورند چراکه در آینده و پیشرفت علمی و زندگی آنان اثر سویی خواهد داشت.